شهادت شهود و گواهان ارائهی اطلاعات یا مشاهدات آنها دربارهی یک واقعه برای کمک به روشن شدن حقیقت در یک پرونده است.جهت رزرو وقت مشاوره با وکیل پایه یک دادگستری با شماره ۰۹۱۲۸۳۹۴۴۸۳ تماس حاصل فرمائید.
شهادت شهود : شهادت شهود و گواهان و جلب شاهد به عنوان یکی ازادله اثبات دعوا بسیار با ارزش است . البته درصورتی معتبر و دردعوی موثراست که شرایط لازم در شاهد و نوع ادای شهادت وجود داشته باشد ،
با توجه به حقوق اسلامی دلیل ، برمبتنی بر شهادت بسیاربا اهمیت تلقی شده و اگر شهادت و شهود دارای اعتبار شرعی باشد معتبر و نافذ شناخته شده و اعتبار این نوع شهادت طوری است که میتواند ، به تنهایی دلیل اثبات جرم محسوب و قابل قبول می باشد .
آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک ۷/۱ _ دفتر وکالت
مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید
شهادت شهود و گواهان
جهت رزرو وقت مشاوره خود با وکلای ما با شماره های زیر تماس بگیرید :
۸۳ ۹۴۴ ۸۳ ۰۹۱۲
۲ ۲۳۰ ۲۳۰ ۰۹۱۲
۱۲۱ ۶۱ ۶۱ ۰۹۱۲
شهادت شهود بعنوان یکی از ادله
شهادت شهود می باشد و دعاوی قابل اثبات با شهادت شهود ، می تواند شامل تمامی دعاوی های مالی و غیر مالی ، جز در موارد خاص باشد ودعاوی مانند طلاق ، وکالت یا وصیت ،
با شهادت دو مرد اثبات می شوند ، همچنین دعاوی که شناخت از آنها ، معمولا در اختیار زنان می باشد ، با شهادت چهار زن نیز اثبات می گردد .
دعاوی مالی نیز می تواند با ترکیبی از شهادت و سوگند اثبات شود .شهادت ، قسم ، علم قاضی و اقرار، از ادله اثبات و راه های اثبات جرم در امور کیفری بوده و اقرار، سند، سوگند ، شهادت و امارات قضایی نیز، ادله اثبات دعوی در امور حقوقی می باشند .
همانطور که دربخش بالا گفته شد ، یکی از ادله اثبات دعوی ، شهادت شهود می باشد و از انجا که هریک از این ادله ، از جمله شهادت شهود دارای احکام و قواعد مربوط به خود بوده و افرادی که بهدادگاه یا دادسرا، مراجعه می نمایند ، پیش از طرح دعوا ،باید از چگونگی اثبات ادعای خود آگاه باشند .
انواع شهادت ( جزمی و ظنی ) :
( گواهی مستقیم یا اصلی :
به معنای خبر دادن از دیده ها و یا شنیده ها و یا سایر محسوسات مستقیم و بی واسطه گواه از امر یا موضوع مورد اختلاف است .
( گواهی غیر مستقیم یا گواهی برگواهی:
گواهی غیر مستقیم یا گواهی بر گواهی به معنای آن است کهئخود شاهد یا گواه امر ، مورد اختلاف را مستقیما ندیده ، نشنیده و به گونه ای دیگر نیز مستقیما حس نکرده است ؛ بلکه دیده ها وشنیده ها و سایر محسوسات کسی را بازگو نماید که او خود بر امر مورد اختلاف مستقیما شاهد یا گواه بوده است ، مانند : اینکه شاهد بگوید من انجام معامله و امضای اسناد را دیدم .
( شهادت قانونی ،
ماده ۱۳۱۵قانون مدنی : شهادت باید از روی قطع و یقین باشد و نه به طور شک و تردید .
ماده ۱۳۱۶قانون مدنی : شهادت باید مطابق با دعوی باشد ولی اگر در لفظ ، مخالف و در معنی موافق یا کمتر از ادعا باشد ضرری ندارد .
ماده ۱۳۱۷قانون مدنی : شهادت شهود باید معنی متحد باشد ، بنابراین اگر شهود به اختلاف شهادت دهند قابل اثر نخواهد بود مگر در صورتی که از مفاد اظهارات آنها قدر متیقنی به دست آید .
ماده ۱۳۱۸قانون مدنی : اختلاف شهود در خصوصیات امر اگر موجب اختلاف در موضوع شهادت نباشد اشکالی ندارد .
ماده ۱۳۲۰قانون مدنی : شهادت بر شهادت در صورتی مسموع است که شاهد اصل، وفات یافته یا به واسطهی مانع دیگری مثل بیماری و سفر و حبس و غیره نتواند حاضر شود .
( شهادت شرعی ،
ماده ۱۷۴ قانون مجازات اسلامی : شهادت اخبار شخصی غیر از طرفین دعوی به وقوع یا عدم وقوع جرم توسط متهم یا هر امر دیگری نزد مقام قضائی است ،
ماده ۱۷۵ قانون مجازات اسلامی : شهادت شرعی آن است که شاهد آن را معتبر و دارای حجیت دانسته است اعم از آن که مفید علم باشد یا نباشد .
از تفاوت شهادت شهود تا نظریه کارشناس !
وقتی که کارشناس دادگستری اطلاعات خود را درباره موضوع پرونده ، تحقیق کرده است و به راستی ودرستی بیان میکند مردم میپذیرند چرا که ان ها اطلاعات بالایی از موارد حقوقی ندارند و به همین دلیل کارشناس برای انها فردی امین تلقی می شود .
شهود چه زمانی احضار می شوند ؟
زمانی شهود احضار میشوند که بازپرس، با تشخیص خود یا با معرفی شاکی یا به تقاضای متهم و یا حسب اعلام مقامات مربوطه شخصی که حضوریا تحقیق از وی را برای روشن شدن موضوع ،ضروری تشخیص دهد ، برابر مقررات احضار می کند .
ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب
جلب شهود درصورت امتناع ازحضور :
زمانی که شاهد برای عدم حضور خود عذر موجهی نداشته باشد جلب میشود ،اما اگرعذرموجهی داشته باشد و بازپرس آن عذر قبول کند مجددا، احضار میشود . احضار میشود او اگر برای بار دوم حاضر نشود ، جلب خواه شاهد یا مطلع از نیروی مسلح باشد ، باید حداقل ۲۴ ساعت پیش از تحقیق جلسه محاکمه از طریق فرمانده یا ر او دعوت شود وفرمانده یا رئیس باید پس از وصول دستورمقام قضایی شخص احضار شده را در موقع مقرر بفرستد .
شاهد را میتوان واداربه حضور در دادسرا کرد ،اما نمی توان او را واداربه ادای شهادت کرد .
ماده ۲۱۶ قانون آیین دادرسی :
اگر شاهد یا مطلع به عللی از قبل بیماری یا کهولت سن ، نتواند حاضر شود یا تعداد شهود یا مطلعان ، زیاد و در یک یا چند محل باشند ، همچنین اگر اهمیت و فوریت امر مشخص باشد ، بازپرس درمحلی که شاهد حضور دارد حاضر میشود و به تحقیق میپردازد .
( شرایط پذیرفتن شهود ،
عقل و بلوغ
و ایمان عدالت
طهارت مولد
ذینفع نبودن درموضوع
نداشتن خصومت با طرف یا یک یازآنها
عدم اشتغال به تکدی
ولگرد نبودن
شهادت در امور حقوقی :
در ماده ۱۳۱۹قانون مدنی : بر خلاف واقع شهادت داده باشد به شهادت او ترتیب داده نمی شود و مسئول جبران خسارات وارد نیز وارد کی باشد .
حدنصاب در شهادت : عدالت شهود و مبادرت به ادای شهادت نمایند قاضی مکلف به صدور رأی بر اساس آن میباشد ، گواهی شهادت دومرد و دومرد یا یک مرد و دو زن ،گواهی چهارزن یا دومردو یا یک مردو دو زن و دو مردویا یک مرد و دوزن .
گواهی شهادت و شهود :
زمانی که دادگاه از شاهد می پرسد ؛شاهد باید اطلاعاتی را بدهد که دیده یا شنیده است واین امر مستقیم می باشد وشاهد باید دقیق بیان کند و دادگاه از شاهد اعتقاد و استنباط نمی خواهد، بلکه فقط بیان واقع و نقل دقیق مخصوص او را جویا میشود و پس اگر گفته شاهد نقل خالص محسوس او نباشد، آمیزه آن با استنباط شاهد چندان متعارف است که به چشم نمیآید .
شهادت شهود و گواهان
دعاوی قابل اثبات با شهادت شهود :
با توجه به به قانون آیین دادرسی کیفری و مدنی متوجه میشیم که گواهی یا شهادت ، یکی از مهم ترین ادله اثبات دعوا می باشد.
ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی ، دعاوی قابل اثبات با شهادت شهود، را در چهار گروه ، پیش بینی نموده است ، که در طی مقاله عنوان خواهد شد .
در این ماده ، قانونگذار، تعداد و جنسیت شهود یا گواهان را نیز، در هر کدام از گروه ها ، پیش بینی و تصریح کرده است.
با توجه به این ماده که تمامی دعاوی مالی و غیر مالی جز در موارد خاص ،با گواهی ، قابل اثبات هستند زیرا، مصادیق مذکور در این ماده ، بیش تر در جنبه های مثال زدنی به کار می رود .
بنابراین ، در تمام دعاوی که در ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی ، پیش بینی شده اند ، شهادتی که شرایط مقرر را دارا بوده و تعداد و جنسیت شهود آن ، به ترتیب مقرر قانونی باشد ، به عنوان دلیل شرعی به دادگاه تحمیل شده و قاضی ، موظف به اعتبار دادن به شهادت آنها می باشد .
لازم به ذکر است ، در صورتیکه ، تعداد یا جنسیت شهود ، به ترتیب مقرر در قانون نباشد ، تشخیص ارزش و اعتبار چنین شهادتی ، با دادگاه خواهد بود .
دعاوی قابل اثبات با شهادت دو مرد :
از آنجا که تعداد شهود و زن یا مرد بودن آن در برخی دعاوی متفاوت است ، به عنوان مثال : برخی دعاوی قابل اثبات با شهادت دو مرد می باشند .
به موجب بند الف ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی :
اصل طلاق و اقسام آن ، رجوع در طلاق و نیز دعاوی غیرمالی از قبیل مسلمان بودن ، بلوغ ، جرح و تعدیل ، عفو از قصاص ، وکالت ،وصیت ، با گواهی دو مرد اثبات می شوند و البته ، علی رغم اطلاق لفظ بلوغ در این ماده ، بلوغ در دختران ، به دلالت بند ( ج ) همان ماده ، با گواهی چهار زن یا یک مرد و دو زن نیز اثبات می شود و همچنین ، منظور از جرح و تعدیل در این بند ، جرح و تعدیل گواه می باشد .
دعاوی قابل اثبات با شهادت دو مرد و یا یک مرد و دو زن :
علاوه بر دعاوی قابل اثبات با شهادت شهود که تنها با شهادت دو مرد، قابل اثبات هستند و آنها را در قسمت فوق ، بررسی نمودیم ، برخی دعاوی با گواهی دو مرد یا یک مرد با دو زن، قابل ثابت می باشند .
در واقع ، قانون گذار، طرفین دعوا را در ارائه دو شاهد مرد یا ارائه یک شاهد مرد و دو شاهد زن ، مخیر نموده است .
دعاوی مذکور، طبق بند (ب) و (د) ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، تعیین شده اند .
به موجب بند (ب) ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی :
دعاوی مالی یا آنچه که مقصود از آن ، مال می باشد ، از قبیل دین ، ثمن مبیع ، معاملات ، وقف، اجاره، وصیت به نفع مدعی ،غصب ، جنایات خطائی و شبه عمد که موجب دیه است ، با گواهی دو مرد یا یک مرد و دو زن ، قابل اثبات می باشند .
آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک ۷/۱ _ دفتر وکالت
مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید
جهت رزرو وقت مشاوره خود با وکلای ما با شماره های زیر تماس بگیرید :
۸۳ ۹۴۴ ۸۳ ۰۹۱۲
۲ ۲۳۰ ۲۳۰ ۰۹۱۲
۱۲۱ ۶۱ ۶۱ ۰۹۱۲
همچنین براساس بند (د) ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی نیز:
اصل نکاح ، با گواهی دو مرد یا یک مرد و دو زن ، اثبات می شود و تنها اصل نکاح ، قابل اثبات گواهی دو مرد یا یک مرد و دو زن بوده و مشتقات آن ، شامل نوع نکاح دائم و موقت ، شامل این حکم نخواهد بود .
دعاوی قابل اثبات با شهادت چهار زن ، دو مرد ، یا یک مرد و دو زن در برخی دعاوی ، امکان اثبات با گواهی چهار زن به تنهایی ، دو مرد به تنهایی و یک مرد و دو زن را دارند که در بند (ج)
ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی ، نام برده شده اند عبارتند از: دعاوی که اطلاع بر آنها ، معمولا در اختیار زنان است.
از قبیل ولادت ، رضاع ، بکارت ،عیوب درونی زنان ، که با گواهی چهار زن، دو مرد، یک مرد و دو زن ، اثبات می شوند .
اینگونه دعاوی ، تنها دعاوی هستند که تنها با شهادت چهار زن ، اثبات میگردد.
دعاوی قابل اثبات با ترکیبی از شهادت و سوگند :
علاوه بر دعاوی قابل اثبات با شهادت شهود، در بخش های قبل ، در قانون آیین دادرسی مدنی ، دعاوی پیش بینی شده است که مدعی می تواند برای اثبات آنها ، گواهان دارای شرایط به تعداد و جنسیت مقرر را معرفی کند.
و یا اینکه، به ترکیبی از گواهی و سوگند استناد نماید .
به استناد بند (ب) ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی:
دعاوی مالی یا آنچه که مقصود از آن، مال می باشد، از قبیل دین ، ثمن مبیع معاملات، وقف، وصیت به نفع مدعی، غصب، جنایات خطایی و شبه عمد که موجب دیه است، با گواهی دو مرد یا یک مرد و دو زن، اثبات خواهد شد .
همچنین به موجب ماده ۲۷۷ قانون آیین دادرسی مدنی:
در کلیه دعاوی مالی که به هر علت و سببی به ذمه تعلق می گیرد؛ مانند : قرض، ثمن معامله، مال الاجاره، دیه جنایات، مهریه، نفقه، ضمانبه تلف یا اتلاف و همچنین ، دعاوی که مقصود از آن مال است ، از قبیل : بیع صلح، اجازه، هبه، وصیت به نفع مدعی، جنایت خطایی و شبه عمد موجب دیه،چنانچه برای خواهان، امکان اقامه بینه شرعی نباشد، می تواند با معرفی یک گواه مرد یا دو گواه زن، به ضمیمه سوگند، ادعای خود را اثبات کند .
نمونه فرم شهادت شهود
فرم شهادت شهود
-
مشخصات شاهد:
-
نام و نام خانوادگی: ………………………………………………
-
شماره ملی: ……………………………………………………
-
تاریخ تولد: …………………………………………………..
-
محل سکونت: ……………………………………………………
-
شغل: …………………………………………………………
-
شماره تماس: ……………………………………………………
-
-
مشخصات فرد مورد شهادت (در صورت نیاز):
-
نام و نام خانوادگی: ……………………………………………..
-
ارتباط با شاهد (در صورت وجود): …………………………………….
-
-
موضوع شهادت:
-
……………………………………………………………………….
-
……………………………………………………………………….
-
……………………………………………………………………….
-
(شرح دقیق آنچه دیدهاید، شنیدهاید یا مطلع هستید بنویسید)
-
-
تاریخ و محل وقوع حادثه یا موضوع مورد شهادت:
-
تاریخ: ……………………..
-
محل: ………………………..
-
-
تاریخ ارائه شهادت:
-
……………………………………………
-
-
امضاء شاهد:
-
……………………………………………
-
-
امضاء و مهر مقام قضایی (در صورت نیاز):
-
……………………………………………
-
شهادت فامیل در دعاوی حقوقی:
در دعاوی حقوقی (مثل دعاوی مالی، ملکی، خانوادگی)، شهادت بستگان معمولاً قابل استماع است، اما قاضی ممکن است در ارزیابی اعتبار آن احتیاط کند.
برای مثال، اگر دعوا دربارهی ارث یا مهریه باشد، شهادت فامیل میتواند پذیرفته شود در صورتی که شاهد صلاحیت قانونی داشته باشد (بلوغ، عقل، عدالت و…).
شهادت شهود و گواهان
شهادت فامیل در دعاوی کیفری:
در پروندههای کیفری (مثل سرقت، ضرب و جرح، قتل):
-
طبق ماده ۱۳۱۵ قانون مدنی و ماده ۲۱۲ قانون مجازات اسلامی، شهادت اقوام نزدیک (مانند پدر، مادر، خواهر، برادر، همسر و فرزندان) نسبت به یکدیگر معمولاً پذیرفته نمیشود، مگر در موارد خاصی که قانون اجازه داده باشد یا قاضی آن را با سایر قرائن و امارات بپذیرد.
-
به این نوع شهادت، شهادت خویشاوندان ذینفع یا ذیجهت میگویند و معمولاً اگر شاهد به طور مستقیم از نتیجه پرونده نفع ببرد، اعتبار شهادتش کاهش مییابد.
نکات مهم:
-
اگر فامیل فقط “شاهد واقعه” باشد و نفعی در نتیجه نداشته باشد، احتمال پذیرش شهادتش بالاتر است.
-
شهادت بستگان در صورت نبود شاهد دیگر و با وجود سایر دلایل (مثل سند، فیلم، پیامک) ممکن است به عنوان قرینه یا تأییدیه پذیرفته شود.
راههای دفاع در برابر شهادت کذب:
۱. ارائه دلایل و مستندات متقابل
-
سند، پیامک، فیلم، عکس، مکالمه صوتی، گواهی پزشکی یا سایر مدارک میتوانند ادعای شاهد دروغگو را رد کنند.
-
اگر بتوانید خلاف گفتههای شاهد را با مدرک اثبات کنید، شهادت او بیاعتبار میشود.
۲. تحقیق دربارهی شاهد
-
بررسی کنید که آیا شاهد ذینفع یا ذیجهت در پرونده است (مثلاً فامیل نزدیک یا دارای دشمنی شخصی).
-
سابقهی شاهد را بررسی کنید؛ اگر سابقهی شهادت دروغ یا سوءسابقه کیفری داشته باشد، میتوان از آن علیه اعتبارش استفاده کرد.
۳. درخواست جرح شاهد
-
بر اساس ماده ۲۱۴ قانون مجازات اسلامی، اگر شاهد شرایط قانونی (مثل عدالت، بلوغ، عقل، نداشتن تعارض منافع) نداشته باشد، میتوان از قاضی درخواست جرح (رد) شاهد کرد.
۴. استناد به تناقض در اظهارات شاهد
-
اگر شاهد در مراحل مختلف پرونده (بازپرسی، دادگاه) اظهارات متناقض داشته باشد، میتوانید آن را به قاضی نشان دهید و بهعنوان دلیلی بر دروغگویی یا بیاعتباری شهادت استفاده کنید.
۵. طرح شکایت کیفری بابت شهادت کذب
-
ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) میگوید: هر کس در دادگاه شهادت دروغ بدهد، به سه ماه و یک روز تا دو سال حبس یا جزای نقدی محکوم میشود.
-
میتوانید علیه شاهد دروغگو شکایت کیفری بابت شهادت کذب تنظیم و ارائه کنید.
دفاع قوی علیه شهادت دروغ باید بر مدارک، تناقضها، وابستگیهای شاهد و سوابق تکیه کند. اگر بتوانید بیاعتباری شاهد را نشان دهید یا اثبات کنید که دروغ گفته، نهتنها شهادتش رد میشود، بلکه ممکن است خود او مجازات شود.
ملاک اعتبار شهادت شهود :
ملاک اعتبار شهادت شهود در حقوق ایران چندین شرط شرعی و قانونی دارد که اگر رعایت نشوند، شهادت ممکن است بیاعتبار یا رد شود. در ادامه به مهمترین ملاکها اشاره میکنم:
۱. عدالت
-
شاهد باید عادل باشد؛ یعنی مرتکب گناه کبیره نشود و بر گناهان صغیره اصرار نداشته باشد.
-
این ملاک در دعاوی کیفری (مثل حدود و قصاص) اهمیت بیشتری دارد.
۲. بلوغ و عقل
-
شاهد باید بالغ و عاقل باشد. شهادت کودکان یا افراد دچار اختلال ذهنی پذیرفته نمیشود.
۳. عدم تعارض منافع (ذینفع نبودن)
-
اگر شاهد در نتیجه دعوا مستقیم نفع یا ضرر داشته باشد، شهادتش اعتبار ندارد (مثلاً اگر وارث، شریک یا دشمن طرف دعوا باشد).
۴. حسکردن مستقیم واقعه
-
شاهد باید واقعه را مستقیماً دیده یا شنیده باشد. شنیدههای غیرمستقیم یا «شنیدم که فلانی گفت…» معمولاً اعتبار ندارد.
۵. عدم وجود خصومت شخصی یا دشمنی آشکار
-
اگر بین شاهد و یکی از طرفین دشمنی یا خصومت آشکار وجود داشته باشد، شهادت او ممکن است بیاعتبار یا مردود شود.
۶. تطابق با سایر دلایل
-
شهادت اگر با سایر مدارک (مانند اسناد، اقرار، نظریه کارشناس،…) تطبیق داشته باشد، اعتبار بیشتری پیدا میکند.
۷. تعداد شهود کافی
-
در برخی دعاوی، قانون تعداد معینی از شهود را لازم دانسته. مثلاً برای اثبات زنا، نیاز به چهار شاهد عادل مرد است. در دعاوی مالی، معمولاً دو مرد یا یک مرد و دو زن لازم است.
۸. گواهی به علم، نه به ظن یا گمان
-
شاهد باید با یقین و علم شهادت بدهد، نه با تردید یا حدس.
اعتبار شهادت بسته به شرایط قانونی و عرفی ممکن است کامل، ناقص یا بیاعتبار باشد. قاضی با توجه به شخصیت شاهد، محتوای شهادت، و سایر دلایل پرونده، تصمیم میگیرد که آیا شهادت پذیرفته شود یا نه.
آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک ۷/۱ _ دفتر وکالت
مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید
شهادت شهود و گواهان